T-7: HƯƠNG SẮC MAI VÀNG

Recent Pages:   1 2 3 4 5 6 7 8  9 10 11 12a 12b 12c 14 15 16 17 18 19
 19a 20 21 21c 22 22a 22b 24 25 26 27 28 29 30

HƯƠNG SẮC MAI VÀNG

Thu Phap va Peoms 2011

Xuan, Feb 10 - 2013

Thu Phap va Peoms 2011  (7)

march-2012-9

Mùa xuân tìm hiểu về hoa mai

TS Huệ Dân

Tính chất thanh nhã của cây Mai vàng đã làm nhiều chủ đề muôn đời để viết cho mùa Xuân và Tết của Việt Nam. Đầu Xuân, trong 3 ngày tết, Mai được cắt cành chưng trên bàn thờ để cầu cho sự may mắn, sự hạnh phúc cho gia đình hay việc làm ăn được phát lộc, phát tài, sung mãn của năm mới đang đến cho tất cả người Việt.

Xuân về cũng là dịp cho người thi sĩ nâng bút, người họa sĩ  cầm cọ để vẽ tranh, người dân đi mua sắm đồ ăn Tết đón Xuân.

Hương mai nhẹ nhàng thanh khiết, lan tỏa đã làm cho bao văn nhân thi sĩ phải hết lời ngợi ca. Do đó, ngày Xuân cũng là dịp cho người thi sĩ nâng bút, người họa sĩ  cầm cọ để vẽ tranh.

Cây mai và con chim hạc ở trong bộ tách uống trà là nguồn cảm hứng của Nguyễn Du tiên sinh, để làm ra câu thơ nôm trích trong truyện Kiều của Ngài như sau :

“Nghêu ngao vui thú yên hà

Mai là bạn cũ, hạc là người quen.”

Sự rực rỡ của màu hoa mai đã phô sắc diễm kiều, chính là một phần đóng góp sắc thái văn hóa xã hội, thăng hoa giá trị tâm hồn cho người con Việt.

Xuân về, Tết đến, hầu như nhà ai cũng đều có một sắc mai trưng diện. Điều này cho thấy rằng hoa mai đã hòa nhập vào nếp sống của dân gian và đã trở  thành một loại hoa đặc biệt của tết Nguyên đán, một linh hồn mùa xuân của dân tộc Việt Nam.

Trong tình yêu Trai gái, người ta thường hay mượn hình ảnh “trúc mai hay mai trúc” để tỏ bày tình cảm, qua những câu ca dao bất hủ :

Tiếc công anh đạp trúc tìm mai

Sương sa cũng chịu, bẻ vài bông chơi

… Trúc với mai, mai về trúc nhớ

Trúc trở về, mai nhớ trúc không?

… Ai đi đâu đấy hỡi ai

Hay là trúc đã nhớ mai đi tìm.

Ở Việt Nam phổ biến là Mai vàng và Mai núi. Hoa có năm cánh hoa được gọi là Mai vàng, trong khi mai Núi hoa có từ năm đến chín cánh.

Mai vàng tên khoa học gọi là Ochna integerrima và Mai núi là Ochna integerrima (lour.)Merr.

Mai nhiều cánh ở Việt Nam gồm có :

Mai giảo Thủ Đức (12 cánh thẳng, 2 tầng cánh).

Mai 12 cánh Bến Tre (loại hoa chùm, cánh hoa lớn hơn mai giảo Thủ Đức).

Mai 18 cánh Bến Tranh (3 tầng cánh, cánh hoa hơi nhỏ).

Mai 12-14 cánh Tư Giỏi (3 tầng cánh).

Mai Cửu Long 24 cánh (3 tầng cánh).

Mai cúc Thủ Đức (24 cánh, 3 tầng cánh).

Mai BB hay mai Ba Bi (24-32 cánh, 3 tầng cánh), rất giống mai cúc Thủ Đức nhưng nhiều cánh và hoa to hơn.

Mai 24 cánh chín Đợi (hoa vàng rất to, nở thẳng).

Mai 48 cánh Gò Đen (5-6 tầng cánh).

Mai 120-150 cánh Bến Tre (rất nhiều tầng cánh, giống như cúc Mâm xôi, nở tròn, to đẹp).

Về mặt cấu trúc của hoa, mai được chia ra thành nhiều loại : mai sẻ, mai chậu, mai liễu, mai chùm.

Dựa vào màu sắc, mai được sắp thành nhiều tên : hoàng mai, bạch mai, thanh mai, hồng mai…

Muốn cho cây Mai của qúy bạn ra nhiều hoa trong 3 ngày Tết, thì phải chịu khó chăm sóc tưới nước, bón phân ngay từ đầu năm.

Chúc qúy bạn thành công, để năm sau có được cây Mai đẹp.

Kính bút

TS Huệ Dân

Nguồn: ÐPNN

Hoa mai

Uploaded by hungleartist

Mai vàng

(Trích đoạn)

Không mai vàng bất thành Tết phương Nam

Có thể xem như “mùa Tết” tính từ sau Noel, cho dù Tết Nguyên Đán có thể một hay hai tháng sau mới đến.

Tết ở Sài Gòn không thể không mang những sắc thái đặc trưng trong phong tục tập quán không thể thiếu của phương Nam. Trong nhiều cái “không thể thiếu” đó là hoa mai vàng, sứ giả của mùa xuân phương Nam, một “nàng tiên” của may mắn và thịnh vượng trong năm mới.

Mà cũng thật lạ, nguyên quán của cây mai là ở rừng núi miền Trung, với dáng “nguyên thuỷ” xù xì, gân guốc, hoang dại, nhưng khi xuôi xuống vùng châu thổ Nam Bộ, được đắm mình trong phù sa sông Mê Kông, nó trở nên loài cây hoa đẹp lộng lẫy, quý phái, như một loài “linh hoa” mùa xuân, biểu tượng của sung túc, giàu sang, phú quý…

Đối với người dân Sài Gòn, ba ngày Tết, trong mỗi gia đình dù giàu hay nghèo, ít nhất cũng có một cành mai, như niềm hy vọng, ước nguyện cho năm mới được nhiều phúc, lộc. Hoa mai không biết tự khi nào đã trở thành một loại cây kiểng cao sang bậc nhất trong các loài hoa.

Việc mua mai Tết thường do người chủ gia đình (đàn ông), thể hiện quan niệm thẩm mỹ của mình chọn mai. Tuỳ vào không gian nội thất hay gia cảnh, người chủ nhà chọn mai cây hay cành lớn, nhỏ, với những dáng thế như: Dáng trực, gió lùa, thác đổ, ngũ phúc, song long, phụ tử, mẫu tử hay tam đa, tam tài,… để đặt vào chậu, bình tròn, dẹt, ô van, vuông, lục giác.

Theo sách vở và dân gian thì mai cũng có khá nhiều loại, nhưng cơ bản là các loại: Khánh khẩu mai, Hà hoa mai, Đàn hương mai, Ban khấu mai, Cẩu đăng mai… Tuy nhiên, theo thông lệ bình thường, người chơi mai, mua mai chỉ chú đến hai loạị: Mai tứ quý, nở bốn mùa có năm cánh, bông to, và một loại mai lai ghép có từ 10 cánh trở lên đến 120 cánh và có hương thơm.

“Chơi” mai cũng là một thú chơi tao nhã và cầu kỳ không phải ai cũng có thể biết “chơi”. Mai là loài hoa có linh khí. Ngay cả hương thơm của nó cũng rất kín đáo và kén chọn. Chỉ có thể “bắt” được mùi hương của nó lúc đêm xuống thật sâu, khí trời mát lạnh ẩm sương, tâm người cũng thật tĩnh lặng, mới có thể nhận được hương hoa mai thoang thoảng.

Ngay từ khi vào “mùa Noel” mai đã được những nhà vườn, dưới bàn tay những nghệ nhân nổi tiếng ở các vùng chuyên mai kiểng ở Tây Nam bộ chăm sóc như Đồng Tháp, Bến Tre, Sa Đéc, Kiên Giang, Cần Thơ… Mai để “chơi” cũng lắm công phu, kiểu cách, không những chọn giống mai, người chơi còn phải chọn “thế” của cây mai (gồm cả gốc lẫn cành), để nếu “chơi” cả cây hay tỉa một cành đều đẹp như ý.

Theo quan niệm chung về cây cảnh: Nhất hình, nhì thế, tam chi, tứ điệp. Để có được một cây mai theo “thế” như ý, người trồng mai phải mất nhiều năm chăm sóc, uốn tỉa cho đủ tầng, đủ nhánh như “định thế” cơ bản: Thế âm dương thì cây âm bên dưới phải có ba tầng, một ngọn; cây dương bên trên phải có năm tầng, một ngọn…

Thường những gốc mai hay được chọn có những đặc điểm cơ bản. Gốc “lão”, to, da sần xùi, thậm chí có thể có cả rêu, với những dáng “thế”: Phụ tử, huynh đệ, bằng hữu, mẫu tử, nghinh phong… Cành mai nhỏ nhưng chắc khoẻ, có những dáng như chân quỳ, hạc bay, phụng hoàng…

Ngoài những nét trên, người “chơi” còn chú trọng đến sự phân chia các nhánh trên một gốc mai. Nhánh to, nhánh nhỏ, sự sắp xếp các nhánh.. tạo nên “nội khí” của cành mai. Các cành phân chia thứ lớp, bông rải đều, nhánh to khoẻ, nhánh uyển chuyển, nụ bụ bẫm, lá non chồi búp…

Người “chơi” mai thuộc hàng nghệ nhân còn phân biệt thêm nhiều thứ khác nữa như: Nhuỵ âm dương, cành tứ quý.

Họ nhà mai đa dạng, phong phú, nhưng mai nào cũng được xem như biểu trưng của sự cao quý, tinh khôi, thanh bạch, của tấm lòng tri âm, tri kỷ. Hơn nữa, mai còn được cho là mang đến sự may mắn cho gia chủ với những nụ mai trổ bông vào đúng thời khắc giao thừa.

Thiếu sắc mai vàng, cái Tết bỗng trở nên không trọn vẹn.

Nguồn: Tuần Việt Nam

xuan Feb-10-2013

xem thêm:  MÙA XUÂN VỚI CÀNH MAI

Chuyển đến trang:  1 2 3 4 5 6 7 8  9 10 11 12a 12b 12c 14 15 16 17 18 19
 19a 20 21 21c 22 22a 22b 24 25 26 27 28 29 30

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s